Buk czy jesion? Porównanie wzrostu i chorób
Buk vs jesion: tempo wzrostu, korona, podatność na choroby i bezpieczeństwo sadzenia przy domu.
Jesion rośnie szybciej, ale jest podatny na zgorzel jesionowca. Buk wolniejszy, ale zdrowszy.
Wybierz drzewa
Werdykt
Buk i Jesion to różne strategie: Buk — Majestatyczne drzewo liściaste z gęstą koroną. Wolniejszy start, ale imponująca wysokość końcowa.; Jesion — Szybki wzrost i szeroka korona, ale podatny na chorobę zgorzeli jesionowca
Buk
Fagus sylvatica
Majestatyczne drzewo liściaste z gęstą koroną. Wolniejszy start, ale imponująca wysokość końcowa.
Jesion
Fraxinus excelsior
Szybki wzrost i szeroka korona, ale podatny na chorobę zgorzeli jesionowca — rozważ odmiany odporne.
📈 Wzrost w czasie (1–50 lat)
Oś X: lata · Oś Y: wysokość (m)
📊 Ranking parametrów
💧 Woda vs wzrost
Szybki wzrost często = więcej wody. Zaznaczone: porównywane gatunki.
🌳 Dopasowanie do warunków (0–10)
Mały ogród
Duży ogród
Przy domu
Przy ogrodzeniu
Szybki efekt
Wynik 0–10: im wyżej, tym lepsze dopasowanie do scenariusza
Tabela porównawcza — wszystkie parametry
Buk vs Jesion — zaznaczone wygrywające wartości
| Parametr | Buk | Jesion |
|---|---|---|
| Wzrost i rozmiar | ||
| Roczny przyrost | 30 cm/rok | 45 cm/rok |
| Wysokość po 5 latach | 2.5 m | 3.5 m |
| Wysokość po 10 latach | 4 m | 5.7 m |
| Wysokość po 20 latach | 7 m | 10.2 m |
| Wysokość po 50 latach | 16 m | 23.7 m |
| Szerokość korony (max) | 14 m | 12 m |
| Czas do pełnej wielkości | ~70 lat | ~45 lat |
| Warunki stanowiska | ||
| Nasłonecznienie | Pełne słońce | Pełne słońce |
| Odporność na suszę | 3/5 | 3/5 |
| Odporność na mróz (strefa) | 4a–8a | 4a–8a |
| Wymagania glebowe | Głęboka, przepuszczalna, lekko kwaśna; nie lubi podmokłych | Żyzna, przepuszczalna; toleruje różne typy gleb |
| Wpływ na ogród | ||
| Agresywność korzeni | 3/5 | 3/5 |
| Ryzyko uszkodzenia fundamentów | Średnie | Średnie |
| Zacienienie ogrodu (max) | ~42% | ~35% |
| „Bałagan” w ogrodzie | 2/5 — Liście (zimują na gałęziach — mniej bałaganu jesienią) | 3/5 — Liście, nasiona (skrzydlaki) |
| Woda i utrzymanie | ||
| Zapotrzebowanie na wodę | 3/5 | 3/5 |
| Częstotliwość pielęgnacji | 2/5 | 2/5 |
| Podatność na choroby | 2/5 | 4/5 |
| Praktyczne | ||
| Min. odległość od domu | 6 m | 5 m |
| Min. odległość od ogrodzenia | 3 m | 3 m |
| Czas życia | ~300 lat | ~200 lat |
| Koszt sadzonki | ~42 PLN | ~35 PLN |
| Efekt wizualny | ||
| Kiedy daje cień | ~12 lat | ~7 lat |
| Kiedy daje prywatność | ~14 lat | ~9 lat |
| Tempo zasłaniania sąsiadów | ~20 cm/rok | ~30 cm/rok |
💡 Wskazówki
- •Na małej działce lepszy wynik „dopasowania” ma Jesion (5/10 vs 3/10).
- •Sadzonkę najlepiej posadzić jesienią (październik–listopad) lub wczesną wiosną (marzec–kwiecień).